Terugblik op de overstap naar Nextcloud van apache.be, een nieuwssite en coöperatie voor onderzoeksjournalistiek. https://apache.be/vaarwel-big-tech
door Jan Walraven
Op de redactie van Apache heerste woensdag (16/9) de sfeer en nervositeit van een eerste schooldag. De ene keek er al meer naar uit dan de andere, maar rond 10u verzamelden we uiteindelijk met opengeklapte laptops allemaal rond een (iets te kleine) tafel. Klaar om aandachtig te luisteren naar docent-voor-een-dag Stijn van vzw Tactic. Wat ons daar samenbracht ? Eerder dit jaar kondigden we ons afscheid van big tech aan. Een van de dikste banden zouden we nu doorknippen, door Google Workspace in te ruilen voor Nextcloud.
De voorbije weken probeerden we dit moment zo goed mogelijk voor te bereiden. Bestaande Google Drives werden van ballast ontdaan, bestanden werden in mapjes ondergebracht, en in onze mailboxen gingen we genadeloos op zoek naar digitaal bestofte persberichten van tien jaar oud die we nooit meer zouden herlezen. Delete, delete, delete. Helemaal klaar voor De Grote Oversteek.
Nextcloud is een Europese opensource-toepassing voor zogenoemde kantoorsoftware. Om dit softwarepakket te kunnen gebruiken, moet je geen klant worden bij het gelijknamige Duitse bedrijf. Dit in tegenstelling tot Google Workspace, waarvoor je enkel bij Google zelf terechtkan. Verschillende bedrijven en organisaties bieden een Nextcloud-omgeving aan, maar je kan het ook zelf installeren – mits voldoende technische kennis en apparatuur. Apache klopte hiervoor aan bij Tactic. Deze Brusselse vzw installeert al sinds 2002 “vrije, duurzame en ethische tools” voor verenigingen en collectieven en begeleidt hen ook om zelfstandig te leren omgaan met deze tools.
Een Nextcloud-omgeving kan je bovendien naar eigen smaak inrichten. Zoals je een App Store hebt voor je smartphone, kan je zelf extra toepassingen installeren. Nextcloud zelf (het bedrijf) biedt verschillende modules aan, zoals Talk, waarmee je kan chatten en videobellen. Maar omdat de technologie opensource is, kunnen andere ontwikkelaars ook zelf apps maken die elke gebruiker aan zijn Nextcloud-omgeving kan toevoegen. Van een klassieke agenda of alternatief voor Doodle, tot een module om röntgenfoto’s en andere medische beelden te analyseren. De mogelijkheden lijken eindeloos.
Maar wat gaat Apache dan zoal doen met Nextcloud ? Geen röntgenfoto’s analyseren. Zoals de naam doet vermoeden gebruiken we het ten eerste als ‘cloud’ om allerhande bestanden, foto’s, … online in op te slaan. In Nextcloud Office kunnen we samen aan tekstbestanden of spreadsheets sleutelen, ook met freelancers. Talk wordt onze voornaamste tool voor interne communicatie : om te chatten over artikels (of om stoom af te laten met flauwe moppen), om te videobellen, om bestanden te delen, … Verder zijn er nog de kalenderfunctie en een tool om ‘doodles’ en andere peilingen te maken. Gaandeweg komen daar mogelijk nog apps bij, maar dat zal de toekomst uitwijzen.
Ook om e‑mails te kunnen versturen en ontvangen rekenen we niet langer op Google. Tactic zette voor ons een e‑mailserver op. Een mailarchief overzetten dat voor sommige journalisten tot zestien jaar teruggaat, gaat niettemin met horten en stoten. Maar ook de slak bereikt de ark ! Vanaf nu beheert een Belgische vzw onze mailcommunicatie via een server op Belgisch grondgebied, dus over de jurisdictie bestaat alvast geen discussie meer. Met andere woorden : we zijn voor onze online communicatie niet langer gebonden aan een Amerikaans bedrijf dat aan de wensen en grillen van de Amerikaanse overheid moet voldoen.
Photo : © Anneleen Ophoff (Apache)